واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )

335

تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )

پيدا كرد . و چون سلالهء مزبور در جهان اسلام به منزلت بزرگترين خاندان سلطنتى ارتقاء يافت تخت‌گاه آن نيز مىبايست با گنجينه‌هاى همهء سرزمينهاى گشوده شده توانگر شود . ياقوت « 1 » كه در پايان سال 1219 و آغاز سال 1220 ميلادى ( 617 ه . ) در گرگانج بوده معتقد است كه آن شهر وسيع‌ترين و غنى ترين شهريست كه وى ديده است « 2 » . مشروح‌ترين فهرست شهرها و قريه‌هاى خوارزم را با ذكر مسافات بين آنها در تأليف مقدسى « 3 » مىيابيم ، و وى ضمنا براى كرانهء چپ و كرانهء راست‌رود شرح مسير را جداگانه به دست مىدهد . منازل از هزاراسپ به گرگانج به شرح زير قرار داشته : هزاراسپ زردوخ « 4 » دو منزل « 5 » كردران خاس « 6 » 1 منزل

--> ( 1 ) - « معجم » ، II ، 54 ، 486 . ( 2 ) - ( رجوع شود به : ياكوبوسكى ، « ويرانه‌هاى اورگنج » . - تحريريه ) ( 3 ) - مقدسى ، 344 - 343 . ( 4 ) - ولى در فهرست كل شهرهاى خوارزم ( همانجا ص 286 ) زردوخ در كرانهء راست‌رود قرار داده شده . ( 5 ) - منزل ( بريد ) ، در نواحى شرقى ، برابر بوده با دو فرسخ ( 187 ، BGA , IV ) ( 6 ) - دخويه ( 84 . S ، « Das alte Bett des Oxus » ) نام كردران خاس را با قريهء گردن خاست واقع بين خيوه و هزاراسپ ( در نوشتهء دخويه اشتباها « unterhalb Khiwa » نوشته شده ) نزديك مىداند . رجوع شود به : « شجرة الاتراك » ابو الغازى ، چاپ دمزون ( « متون » ، 226 ) ؛ ترجمه 243 .